Grafomotoryka dla smyka

GRAFOMOTORYKA DLA SMYKA

 

ROZWÓJ GRAFOMOTORYKI

Okresem przygotowawczym do rysowania i pisania jest okres tzw. bazgrot. Około drugiego roku życia dziecko stawia kropki stukając ołówkiem, robi nieregularne ruchy koliste. Później pojawiają się linie poziome, a następnie pionowe. Dziecko zachęcone przez dorosłych, zmierza do narysowania konkretnego przedmiotu, lecz jego możliwości techniczne są jeszcze niewielkie. Dopiero trzylatek rysuje koło, to znaczy coś w rodzaju zamkniętej linii. Następnie rysuje skrzyżowane linie poziome i pionowe.

Czterolatek rysuje coś w rodzaju prostokąta i kwadratu. Nie planuje rysunku, dopiero po fakcie mówi, co narysował. Natomiast to, co pragnie narysować najczęściej jest mało podobne do przedmiotu. Sześciolatek umie rysować już na określony temat, stara się odwzorować litery drukowane i pisane.

Nauka pisania szlaczków poprzedzana jest ćwiczeniami w pisaniu motywów szlaczków, które zawierają w sobie wszelkie możliwe elementy liter: koła, pętle, łuki, kreski. Przy tym ćwiczą one płynność ruchów ramienia i dłoni: w prawo, w lewo, w dół, w górę.

 

SPOSOBY USPRAWNIANIA GRAFOMOTORYKI

         1.Na rozwój manualny wpływa ogólny rozwój fizyczny dziecka.

Nie zabraniajmy, więc mu biegania, wspinania się, czołgania, czy jazdy rowerkiem, „bo się spocisz i zachorujesz”. Bardzo ważnym elementem w nabieraniu płynności ruchów jest samoobsługa dziecka: wiązanie butów, zapinanie guzików, Budowanie, lepienie, majsterkowanie, wycinanie to również baza do usprawniania precyzji rąk. W procesie przygotowania dzieci do nauki pisania pierwszoplanowe miejsce zajmują metody czynne, polegające na własnym działaniu.

 

  1. Gdy nie wystarczy normalne zachęcanie, jedynym wyjściem jest organizowanie „zabaw w rysowanie”. Zaczynamy od najprostszych:

– rysowanie patykiem na piasku,

– mazanie zmoczonym palcem w farbie po papierze,

– odciskanie zamalowanej farbą dłoni, stóp,

– obrysowywanie dłoni i stóp,

– „malowanki – niespodzianki”  rysowanie świecą – pokrywanie farbą ,

Przy takich zajęciach dziecko rozluźnia mięśnie, pokonuje lęk i ma wrażenie, że się bawi, a nie rysuje. Można też dziecku zaproponować rysowane wyliczanki lub rysowane wierszyki.Rysowane wyliczanki i wierszyki powstają etapami: dorosły mówi i rysuje – dziecko patrzy i słucha. Z czasem dziecko samo zaczyna włączać się do zabawy.

 

  1. Ćwiczenia kształtujące prawidłowy uchwyt i regulujące napięcie mięśniowe rąk

Naukę pisania i rysowania należy zacząć od prawidłowego trzymania ołówka, czy kredki. Kolejnym problemem jest regulowanie napięcia mięśniowego. Jeśli dziecko zbyt mocno przyciska ołówek, trzeba uczyć go zwalniać napięcie, kontrolować. Jeśli pokaz poprawnego uchwytu i nacisku nie wystarcza można zaopatrzyć się w nasadkę. W czasie ćwiczeń dziecko powinno przyjąć postawę stojącą, wtedy napięcie mięśniowe zmniejsza się w sposób naturalny.

 

  1. Ćwiczenia kształtujące nawyki ruchowe związane z kierunkiem pisania.

Od początku wyrabiamy u dziecka kierunek pisania od lewej do prawej strony, na początku systematycznie  „wskazujemy mu drogę”:

– rysowanie szlaczków rozpoczętych od lewej strony,

– kreślenie linii pionowych (z góry w dół) i poziomych (z lewej do prawej),

– ćwiczenia w rysowaniu okręgów i spirali w obu kierunkach.

 

  1. Ćwiczenia usprawniające koordynację wzrokowo – ruchową.

Są to ćwiczenia grafomotoryczne, w których czynności ruchowe odbywają się pod ścisłą kontrolą wzroku tj.:

– zamalowywanie obrazków

– kalkowanie

– łączenie kropek

– rysowanie po śladzie

– kończenie szlaczków

– odwzorowywanie rysunków zgodnie ze wzorem

 

  1. Ćwiczenia ruchowo – słuchowo – wzrokowe. Tym ćwiczeniom towarzyszy muzyka ( piosenka śpiewana podczas rysowania) np.„Wlazł kotek na płotek”

 

  1. Ćwiczenia rozwijające orientacje w schemacie ciała i przestrzeni:

– nazywanie części ciała,

– orientacja w schemacie ciała: daj lewą rękę, tupnij prawą nogą itp.,

– orientacja w przestrzeni: idź 2 kroki do przodu, do tyłu, na lewo, w prawo,

– ćwiczenia graficzne: zaznacz kreską prawy róg, u góry narysuj zieloną kreskę,

-dyktando graficzne jest najtrudniejszym ćwiczeniem i wymaga doskonałej orientacji przestrzennej.

 

  1. Utrwalenie poprawnego odtwarzania liter. Litery b, p, d, m, n, u są podobne pod względem kształtu, ale inaczej ułożone w przestrzeni. Ćwiczenia:

– lepienie liter z plasteliny, modelowanie z drutu, wycinanie z papieru,

– wodzenie palcem po liniach wyciętych z papieru ściernego,

– rysowanie liter na tackach z piaskiem,

– układanie wyciętej litery w różnych pozycjach,

– wyszukiwanie w tekście liter,

– segregowanie obrazków z daną literą,

– łączenie litery z wyrazem,

– kojarzenie kształtu litery z nazwą obrazka,

– pisanie litery z komentarzem (piszę d jak dom),

– pisanie mylonej litery przez dorosłego dziecku na plecach palcem (tak by czuło ją mocno). Czynność powtarzamy 2, 3 razy następnie dziecko pisze mazakiem na kartce i komentuje.

 

Ćwiczenia grafomotoryczne prowadzone systematycznie pozwolą na:

  • stymulowanie ogólnego rozwoju dziecka
  • wyrównywanie dysharmonii rozwojowych
  • usprawnienie koordynacji wzrokowo – ruchowej
  • usprawnienie mięśni palców i zdolności współpracy palców ręki
  • wyrabianie umiejętności prawidłowego posługiwania się narzędziem piszącym
  • wdrażanie dokładności, staranności, kształcenie wrażliwości estetycznej
  • likwidowanie napięcia mięśniowego
  • wzmacnianie cech osobowości, wzbudzanie zainteresowań, wyrabianie właściwej motywacji do nauki

LITERATURA:

  1. Maria Dmochowska – „Zanim dziecko zacznie pisać”
  2. Maria Bogdanowicz – „Psychologia kliniczna dziecka w wieku przedszkolnym”
  3. Hanna Nartowska – „Różnice indywidualne, czy zaburzenia rozwoju dziecka przedszkolnego”
  4. Wanda Szumu – „Rysowane wierszyki”